Mannengroep of psycholoog? Voor mij werd het allebei

Twijfel je tussen een mannengroep of psycholoog, dan is mijn antwoord: je hoeft niet te kiezen. Een psycholoog of psychiater stelt een diagnose, behandelt en kan medicatie voorschrijven. Een mannengroep geeft je iets wat in een behandelkamer moeilijk ontstaat: mannen die je zien, horen en herkennen.

Ik ben Quint. Ik ben in behandeling bij een verslavingszorginstelling en ik doe mee met Broederschap. Twee weken na mijn tweede mannenweekend vertelde ik mijn psychiater wat ik daar had meegemaakt. Mijn psychiater zei: “Je hebt daar in een weekend dingen bereikt, waar wij minstens een jaar voor nodig hadden gehad.” Mijn behandeling liep daarna gewoon door. Hieronder vertel ik hoe dat zit.

Wat ik miste in mijn behandeling

Ik weet nog dat ik tegen mijn partner zei dat ik mijn tribe wilde vinden: mannen met wie ik me verbonden voelde. In mijn behandeling vond ik die niet. Lotgenotengroepen zoals AA en NA zijn ook een community, en voor veel mannen werkt dat. Voor mij sloeg het niet aan. Ik durfde mezelf daar niet echt te laten zien.

Bij de psycholoog was ik vooral bezig met de verhalen en gedachten in mijn hoofd. Over emoties ging het weinig. Juist daar zat de doorbraak die ik zocht. Wat ik nodig had, was stoppen met denken en eindelijk voelen.

Daarin ben ik niet de enige, denk ik. Mannen hebben minder vaak contact met een psycholoog, psychiater of psychotherapeut dan vrouwen: 9,8 tegenover 13,9 procent in een jaar, volgens het CBS. Onderzoek naar mannen en hulp zoeken wijst steeds dezelfde drempels aan: alles zelf willen oplossen, emoties wegdrukken en bang zijn om zwak over te komen (Mokhwelepa en Sumbane, 2025).

Wat er gebeurde op mijn mannenweekenden

Een mannenweekend van Broederschap is een begeleid weekend met een groep mannen in de LEEFFabriek, met sauna, koude douche en de rivier ernaast. Op mijn eerste weekend heb ik voor het eerst in mijn leven de longen uit mijn lijf geschreeuwd. Ik ervoer hoe het is om mezelf écht authentiek te uiten. Emotionele doorbraken had ik toen nog niet. Het tweede weekend veranderde alles. Ik heb gehuild, heel veel gehuild. Verdriet en pijn die ik al jaren wegstopte, heb ik daar doorvoeld. En ik voelde weer veel boosheid, die ik eruit kon schreeuwen.

Mijn grootste doorbraak kwam op de ochtend van de laatste dag. Dirk, teamlid van Broederschap, deed een geleide meditatie. Hij liet ons voelen dat het weekend bijna voorbij was, maar dat er nog tijd was om echt werk te doen. Ik voelde dat er nog iets dwarszat, dus ik bracht mezelf nog één keer in.

Ik vertelde iets wat ik nog nooit tegen iemand had gezegd. Iets wat ik meer dan vijftien jaar helemaal alleen had meegedragen. Op het moment dat ik begon te praten, brak ik. Ik heb een goed half uur staan huilen.

Daarna werd ik uitgenodigd om in het midden van de cirkel te gaan staan en iedereen één voor één aan te kijken. Elke man mocht me iets teruggeven. Ze keken me aan met zoveel compassie en herkenning dat het me diep raakte. Frans, een van de oprichters van Broederschap, vroeg me het kleine jongetje voor me te zien bij wie die schaamte was begonnen. Hij vroeg iets als: “Kan je dat jochie vergeven?” Ik zei: “Hem vergeef ik meteen.” En ik brak nog een keer.

Daarna voelde ik een kalmte die ik nog nooit had ervaren. Die schaamte, het gevoel dat er iets mis is met mij, droeg ik al vijftien jaar in mijn lijf. In dat weekend vond ik zelfacceptatie. Sindsdien zijn de kritische stemmen in mijn hoofd stil. Zonder de hulp van Frans en Khyal was het me misschien nooit gelukt om mezelf te vergeven.

Wat mijn psychiater ervan zei

Ik deelde het weekend met mijn psychiater, mijn systeemtherapeut en mijn verslavingsbehandelaar. Ze waren verbaasd en onder de indruk, en volgens mij ook blij. Toen kwam de uitspraak van mijn psychiater die ik hierboven noemde.

Mijn behandeling werd daardoor niet nutteloos. Ik vond de hulp nog steeds fijn en ik ging gewoon door. Dat bleek ook nodig: na het weekend ben ik nog maanden teruggevallen in oude patronen. Inmiddels ben ik clean en ben ik nog steeds in behandeling. Omdat het steeds beter gaat, ga ik binnenkort in overleg met mijn behandelaars van één à twee afspraken per week naar één per maand.

Wat een psycholoog kan en Broederschap niet

Een zorginstelling zit vol opgeleide professionals die weten waar ze het over hebben. Broederschap kan je geen medisch advies geven, zoals een psychiater dat wel kan. Ik heb ADHD, en in mijn behandeling was ADHD-medicatie een belangrijk onderwerp. Daar heeft Broederschap niets mee te maken en ook niets over te zeggen. Hetzelfde geldt voor diagnostiek, die ik binnenkort bij de zorginstelling ga doen.

Broederschap is geen zorgaanbieder en geen vervanging van een psycholoog, psychiater of GGZ-instelling. Heb je klachten waar je mee rondloopt, ga dan naar je huisarts. Sta je op een wachtlijst, blijf daar dan op staan. Die wachtlijsten zijn lang: in 2025 duurde het gemiddeld 24 weken voordat een behandeling begon, blijkt uit een analyse van Radar en MIND. Een mannencirkel kan je in die tijd gezelschap geven. De behandeling zelf kan een mannencirkel niet geven.

Mannengroep of psycholoog: wat de groep toevoegt

Broederschap draait om mannenwerk: met een groep mannen eerlijk kijken naar wat je meedraagt, onder begeleiding. Je brengt jezelf eerlijk in, je wordt gezien en gehoord, en je ervaart echte verbinding. Voor mij is dat honderd keer meer waard dan een diagnose. Voor iemand anders kan het precies andersom zijn. Het hangt af van wat je nodig hebt.

Dat contact met lotgenoten helpt, zie je ook in onderzoek, al zijn de effecten bescheiden. Een overzicht van 28 studies vond een kleine maar meetbare winst in herstel bij mensen die steun kregen van lotgenoten (Smit e.a., 2022). Voor groepen specifiek zag een ander overzicht vooral winst in persoonlijk herstel, en geen duidelijk effect op klachten (Lyons e.a., 2021). Ook dat laat zien waarom de groep naast je behandeling hoort en niet in de plaats ervan komt.

Bij Broederschap kun je op verschillende manieren instappen:

• Een mannencirkel: een gratis online gesprek van een uur met een kleine groep mannen, begeleid door ervaren begeleiders. Er is elke dag een cirkel, als minstens vijf mannen zich aanmelden. Je mag delen, vragen stellen of alleen luisteren.

• Een livedag: een dag in de Leeffabriek in Arnhem, met kringen, adem- en lichaamswerk en samen eten.

• Het mannenweekend: het weekend waarover ik hierboven vertelde.

• De Quest: vierentwintig uur alleen in de natuur, voor mannen die Broederschap al kennen.

Wat het voor mij zo waardevol maakt, is wat er tussen de mannen ontstaat: erkenning, herkenning en soms vriendschap. Laatst vertelde iemand dat hij zijn beste vriend via Broederschap heeft ontmoet.

Twijfel je?

Geef de mannen die al meedoen een kans. Maar vooral: geef jezelf een kans. Probeer het één keer. Wat kan één uurtje kwaad? Vind je het niks, dan weet je dat ook, en dat is prima. Je bent het waard om het jezelf te gunnen.

Benieuwd hoe een mannencirkel werkt? Bekijk de mannencirkels en word daar lid van de gratis WhatsApp-groep. Liever eerst iemand spreken? Plan een gratis kennismaking met Frans of Khyal.

Veelgestelde vragen

Zit je in een crisis of denk je aan zelfmoord? Bel je huisarts of 113, gratis via 0800-0113.

Bronnen

1. CBS (2026). Vrouwen ongezonder en vaker naar dokter dan mannen. cbs.nl

2. Mokhwelepa, L.W. & Sumbane, G.O. (2025). Men’s Mental Health Matters. American Journal of Men’s Health, 19(3). PMC12117241

3. Radar & MIND (16 februari 2026). Wachttijden bij de ggz lopen op tot twee jaar. radar.avrotros.nl

4. Smit, D. e.a. (2022). The effectiveness of peer support for individuals with mental illness. Psychological Medicine. PMC10476060

5. Lyons, N., Cooper, C. & Lloyd-Evans, B. (2021). Group peer support interventions for people experiencing mental health conditions. BMC Psychiatry. PMC8220835