Somatic check-in
In het kort
Even uit je hoofd zakken en voelen wat er nú in je lichaam speelt. Zo begint elk eerlijk gesprek.
Wat is somatic check-in?
Een somatic check-in is een korte oefening waarmee je de aandacht van je hoofd naar je lichaam verplaatst. In plaats van te vertellen hoe je week was, sluit je even je ogen en scan je wat er nu is: spanning in je kaken, een knoop in je buik, vermoeidheid achter je ogen. Dat benoem je, zonder verhaal eromheen. Voor veel mannen is dit even wennen. We zijn getraind om te analyseren en op te lossen, niet om te voelen. Juist daarom werkt deze check-in zo goed als startpunt: hij haalt je uit de automatische praatstand en zet je met beide benen in het moment.
Hoe ziet een somatic check-in eruit?
De begeleider neemt je in een paar minuten mee langs je lichaam, van je voeten tot je kruin. Je benoemt kort wat je tegenkomt, in een paar woorden. Meer is het niet. Er hoeft niets opgelost of verklaard te worden.
Zo verloopt een check-in
Ogen sluiten, aandacht naar binnen.
In gedachten scannen van je voeten naar je kruin.
In een paar woorden benoemen wat je opmerkt.
Waarom somatic check-in?
Je lichaam registreert wat er speelt lang voordat je hoofd er woorden voor heeft. Dit levert de check-in op:
Je merkt spanning op voordat die zich opstapelt.
Je deelt eerlijker, omdat je voelt in plaats van een verhaal vertelt.
De groep wordt direct rustiger en aanweziger.
De somatic check-in is de kleine broer van lichaamswerk en de vaste opening van onze mannencirkels. Druk je je gevoel al jaren weg? Lees dan ook ons artikel over emoties onderdrukken.
Hoe Broederschap somatic check-in inzet
Bij Broederschap opent vrijwel elke bijeenkomst met een vorm van somatic check-in. Het is de drempel tussen de buitenwereld en de cirkel.
In de mannencirkels: als opening, zodat elke man landt voordat het delen begint.
Op livedagen en het mannenweekend: als schakel tussen werkvormen, om te voelen wat een oefening met je deed.
Als gereedschap voor thuis: twee minuten checken wat er speelt voordat je een lastig gesprek ingaat.
Wat zegt de wetenschap over somatic check-in?
Interoceptie, het waarnemen van signalen uit je eigen lichaam, wordt onder meer verwerkt in de insula, een hersengebied dat een sleutelrol speelt bij emotieherkenning. Dat blijkt uit onderzoek van neurowetenschapper Bud Craig.
Een korte check-in activeert je prefrontale cortex naast je limbische systeem, waardoor je sneller reguleert in plaats van automatisch reageert. Dit sluit aan bij Dan Siegels concept van het ‘window of tolerance’, de bandbreedte waarbinnen je zenuwstelsel goed kan functioneren.
Het simpelweg benoemen van een lichaamssensatie, ook wel ‘affect labeling’ genoemd, blijkt in onderzoek de activiteit in de amygdala te verlagen, het hersengebied dat alarm slaat bij stress.
Twee tot vijf minuten is vaak al genoeg om van een opgejaagde, sympathisch geactiveerde staat naar een meer parasympathische, aanwezige staat te schakelen.
Voor wie is somatic check-in (niet) geschikt?
Een somatic check-in is een van de meest laagdrempelige werkvormen die we gebruiken. Toch is er een enkele situatie waarin voorzichtigheid op zijn plek is.
Ernstige dissociatieve klachten of een actieve psychose: aandacht naar het lichaam brengen kan soms overweldigend zijn. Doe dit bij voorkeur eerst in overleg met je behandelaar.
Acuut trauma dat nog vers is: een lichaamssensatie kan een herinnering triggeren. Meld dit aan je begeleider, dan passen we het tempo aan.
Voor vrijwel alle andere mannen is de somatic check-in een veilige, laagdrempelige eerste stap. Twijfel je toch? Neem vooraf contact met ons op. Broederschap is geen medische of therapeutische instelling; raadpleeg bij twijfel altijd eerst je huisarts of behandelaar.
Veelgestelde vragen over somatic check-in
Wat is het verschil met meditatie?
Meditatie duurt langer en is vaak op jezelf gericht. Een somatic check-in duurt twee tot vijf minuten en is een startpunt: eerst contact met jezelf, daarna met de groep.
Moet ik iets kunnen voelen om mee te doen?
Moet ik delen wat ik voel?
Kan ik dit ook alleen thuis doen?
Waarom via het lichaam en niet gewoon praten?
Waar ervaar je dit bij Broederschap?
Elke werkvorm komt terug in ons aanbod. Kies de stap die bij je past.
Ontdek ook deze werkvormen
Alle werkvormen van Broederschap versterken elkaar. Lees verder:
Ademwerk
Via bewuste ademhaling maak je contact met je lichaam, je emoties en de spanning die daaronder ligt. Een ingang naar ontlading, helderheid en aanwezigheid.
Lees meer
Lichaamswerk
Luisteren naar de wijsheid van je lichaam, voorbij alleen gedachten. Je voelt wat er opgeslagen ligt en geeft ruimte aan beweging.
Lees meer
Dynamische meditatie
Een actieve meditatievorm waarin adem, beweging en expressie je helpen om uit je hoofd en in je lijf te komen.
Lees meer
Stilte & reflectie
Vertragen om jezelf beter te horen. Zo maak je ruimte voor inzicht, integratie en bewustwording.
Lees meer
Kampvuur
Een oeroude plek van ontmoeting, verhalen en verbinding. Rond het vuur ontstaan eerlijkheid en verdieping vaak vanzelf.
Lees meer
Mannencirkels
Een veilige bedding waarin mannen delen, luisteren en elkaar spiegelen, zonder elkaar te hoeven fixen.
Lees meer
Bronnen & literatuurlijst
Dit artikel is gebaseerd op de volgende bronnen:
Gerelateerde werkvormen:
STAP IN
Je plek rond het vuur staat klaar
Alle werkvormen van Broederschap hebben één ding gemeen: ze werken via het lijf, niet via eindeloos praten. Stress, spanning en oude emoties slaan op in je lichaam. Daarom beginnen we daar, met adem, beweging, warmte, stilte en vuur. Praten komt daarna vanzelf, en dan gaat het ineens ergens over.
De vormen versterken elkaar. Ademwerk maakt los wat vastzit, lichaamswerk leert je voelen wat er speelt, stilte laat het landen en in de mannencirkel krijgt het woorden. Het kampvuur verbindt de dag, de sauna laat alles zakken. Alles grijpt in elkaar tot één doorlopende ervaring.
Zo kies je waar je begint
Twijfel je? Begin gratis met een online mannencirkel. Wil je meerdere werkvormen op één dag ervaren, kom dan naar een livedag. Klaar voor de volle ervaring? Dan is het mannenweekend je volgende stap, met de Quest als meest intensieve traject. Alle actuele data vind je in de agenda.