Direct naar inhoud
Direct naar inhoud

Dynamische meditatie

In het kort

Een actieve meditatievorm waarin adem, beweging en expressie je helpen om uit je hoofd en in je lijf te komen.

Een man met krullend haar en ontbloot bovenlijf staat met het hoofd achterover en de mond wijd open in een schemerige ruimte
Een man met krullend haar en ontbloot bovenlijf staat met het hoofd achterover en de mond wijd open in een schemerige ruimte
Een man met ontbloot bovenlijf beweegt lachend met losse armen, op de achtergrond lacht iemand in een zwart T-shirt
Een man met ontbloot bovenlijf beweegt lachend met losse armen, op de achtergrond lacht iemand in een zwart T-shirt

Wat is dynamische meditatie?

De Dynamische meditatie is een actieve meditatievorm waarbij je eerst flink in beweging komt voordat je stil wordt. Een sessie doen we samen in de groep, maar je focust volledig op jezelf. De meditatie duurt een uur en bestaat uit een aantal fases: intensief ademen, ontladen (schudden, springen, geluid maken) en daarna pas stilte. Het idee is simpel: een vol hoofd en een gespannen lijf worden niet stil omdat jij dat wilt. Eerst moet de ingehouden spanning eruit. Daarna komt de stilte vanzelf, zonder dat je ervoor je ‘best’ hoeft te doen op een kussentje. Zie het als de rust die komt na een intensieve work-out. Een heerlijke start van de dag!

Praktisch: trek kleding aan waarin je flink kunt bewegen en zweten, zet een fles water klaar en eet vlak ervoor niets zwaars. Een volle maag en springen gaan slecht samen.

Waarom dynamische meditatie?

Bewegen werkt omdat je lijf al de hele dag stilzit terwijl je kop overuren draait. Dit doet het met je:

  • Spanning, frustratie of ingehouden emotie (positief en/of negatief) krijgen een uitweg die geen schade aanricht.

  • Na de chaos ervaar je een stilte die je zittend zelden bereikt.

  • Je energie stroomt weer: mannen voelen zich na afloop lichter en scherper.

  • Je leert dat controle loslaten niet gevaarlijk is.

Dynamische meditatie is daarmee de perfecte binnenkomer voor mannen die denken dat mediteren niks voor ze is. Eerst moet de spanning eruit, vaak in combinatie met ademwerk. Daarna wordt de kop vanzelf stil. Benieuwd wanneer je het kunt ervaren? Kijk in de agenda.

Hoe Broederschap dynamische meditatie inzet

Op het mannenweekend staat dynamische meditatie meestal ’s ochtends op het programma. In de oorspronkelijke vorm, die Osho rond 1970 bedacht, eindig je met dansen.

Bij ons is de laatste fase vrij. Stilzitten mag, dansen mag, liggen mag. Wat je lijf op dat moment wil, is goed.

Wat zegt de wetenschap over dynamische meditatie?

De opeenvolgende fases volgen een herkenbaar fysiologisch patroon: eerst activeer je bewust je sympathisch zenuwstelsel door te ademen en te springen, daarna volgt een natuurlijke omslag naar het parasympathisch systeem tijdens de stilte. Dat wisselen tussen spanning en ontspanning lijkt op de ‘pendulering’ die centraal staat in Peter Levines Somatic Experiencing.

  • Intensieve fysieke inspanning verhoogt de aanmaak van endorfines, een effect dat breed onderzocht is bij inspanning in het algemeen.

  • Geluid maken activeert je middenrif en stembanden; die laatste staan via de nervus vagus in verbinding met je zenuwstelsel.

  • Actieve, bewegingsgerichte meditatievormen zijn voor mensen die moeite hebben met stilzitten bedoeld als een toegankelijkere ingang tot een meditatieve staat dan traditionele stilzittende meditatie.

De methode werd in de jaren zeventig ontwikkeld door Osho, gebaseerd op het idee dat een modern, overprikkeld brein eerst ontlading nodig heeft voordat stilte mogelijk wordt. Wetenschappelijk onderzoek specifiek naar dynamische meditatie is beperkt, maar de onderliggende mechanismen, inspanning gevolgd door parasympathische rust, zijn goed gedocumenteerd binnen de stress- en bewegingsfysiologie.

Voor wie is dynamische meditatie (niet) geschikt?

Dynamische meditatie is fysiek zwaar: je ademt een tijd snel en diep, je springt en je maakt geluid. Van snel ademen kun je duizelig worden of tintelingen voelen.

  • Heb je een hartaandoening of hoge bloeddruk, of had je het afgelopen jaar een hartinfarct of beroerte, overleg dan vooraf met je arts.

  • Heb je epilepsie, overleg dan ook eerst met je arts: snel en diep ademen kan een aanval uitlokken.

  • Heb je een longziekte zoals astma of COPD, sikkelcelziekte of dragerschap van sikkelcel, bespreek dan met je arts of het snelle ademen voor jou kan.

  • Heb je last van paniekaanvallen of van te snel ademen (hyperventilatie), overleg dan eerst met je huisarts.

  • Heb je klachten aan knieën, heupen, rug of nek, zeg het dan vooraf tegen de begeleider. Hoe hoog je springt, bepaal je zelf.

  • Ben je onder behandeling bij een psycholoog of psychiater, overleg dan eerst met je behandelaar: het ontladen kan heftige emoties losmaken, en een ochtend dynamische meditatie vervangt die behandeling niet.

Twijfel je, laat het ons dan weten voordat je je inschrijft.

Veelgestelde vragen over dynamische meditatie

Wat is het verschil tussen dynamische meditatie en gewone, stilzittende meditatie?

Bij stilzittende meditatie zit je vanaf het begin stil en kijk je naar wat er in je opkomt. Bij dynamische meditatie komt de stilte pas aan het eind, na het ademen en bewegen. Wie op een kussen vooral zijn eigen onrust tegenkomt, heeft dan eerst iets te doen met die onrust.

Ik voel me ongemakkelijk bij springen en geluid maken. Is dit iets voor mij?

Is dynamische meditatie geschikt voor beginners?

Wat als ik ga huilen of boos word?

Kan ik dynamische meditatie ook thuis doen?

Waar ervaar je dit bij Broederschap?

Elke werkvorm komt terug in ons aanbod. Kies de stap die bij je past.

Ontdek ook deze werkvormen

Alle werkvormen van Broederschap versterken elkaar. Lees verder:

STAP IN

Je plek rond het vuur staat klaar

Alle werkvormen van Broederschap hebben één ding gemeen: ze werken via het lijf. Stress, spanning en oude emoties slaan op in je lichaam. Daarom beginnen we daar, met adem, beweging, warmte, kou en stilte. Praten komt daarna vanzelf, en dan gaat het ineens ergens over.

De vormen versterken elkaar. Ademwerk maakt los wat vastzit, lichaamswerk leert je voelen wat er speelt, stilte laat het landen en in de mannencirkel krijgt het woorden. De sauna laat alles zakken, de kou brengt je terug in het moment. Alles grijpt in elkaar tot één doorlopende ervaring.

Zo kies je waar je begint

Twijfel je? Begin gratis met een online mannencirkel. Wil je meerdere werkvormen op één dag ervaren, kom dan naar een livedag. Klaar voor de volle ervaring? Dan is het mannenweekend je volgende stap, met de Quest als meest radicale traject. Alle actuele data vind je in de agenda.