Mannencirkels
In het kort
Een mannencirkel is een kring waarin steeds één man vertelt hoe het met hem gaat. De anderen luisteren, zonder hem te onderbreken en zonder advies.
Wat is een mannencirkel?
Een mannencirkel is een bijeenkomst waarin mannen in een kring zitten, in een ruimte of online, en om de beurt vertellen hoe het met hen gaat. Eén man is aan het woord. De anderen luisteren, vallen hem niet in de rede en geven geen advies. Een begeleider opent de cirkel, houdt de tijd in de gaten en sluit hem af.
Het zit ergens tussen borrelpraat en therapie in. Je zit met mannen zoals jij, er is geen behandelaar bij, en het gesprek blijft bij jou tot je zelf zegt dat je klaar bent.
Misschien begin je met "gaat wel". Niemand vult het voor je in en niemand haakt in met zijn eigen verhaal, dus er is ruimte voor de zin die daarna komt.
De afspraken in een cirkel
Een paar afspraken maken het verschil met een gewoon gesprek. In een online cirkel noemt de begeleider ze aan het begin hardop:
Wat in de cirkel gedeeld wordt, blijft in de cirkel. Vertel je er later over, dan vertel je wat het met jou deed en niet wat een ander zei.
Je laat weten wanneer je klaar bent, bijvoorbeeld met "Ik heb gesproken" of "Dankjewel voor het luisteren". De anderen antwoorden met een dankjewel of een knik.
De tijd bewaken jullie samen. Is de groep groot, dan kan de begeleider een spreektijd per man afspreken, soms met een timer van een of twee minuten.
Niemand fixt een ander. Advies laat je liggen; een vraag als "Wat doet dat met je?" mag wel.
Op de eerste afspraak bestaan twee uitzonderingen. Maakt de begeleider zich ernstig zorgen over iemands veiligheid, dan kan hij er zorgvuldig iemand bij betrekken. En baart iets hem na afloop zorgen, dan kan hij het bespreken met Khyal of Frans, de oprichters van Broederschap. In beide gevallen deelt hij alleen wat nodig is.
Zo verloopt een cirkel
Een online cirkel duurt ongeveer een uur. Na de afspraken neem je een paar minuten om te landen, in stilte of met aandacht voor je lijf. Dan volgt de check-in: wie wil, zegt kort hoe hij erbij zit en wat hij in zijn lijf merkt. Daarna brengt de begeleider een vraag of een thema in en is er ruimte om te delen, soms ook om elkaar iets te vragen. De laatste minuten zijn voor de afsluiting, met de vraag wat je meeneemt uit deze cirkel.
Je hoeft niets voor te bereiden en ervaring met dit soort groepen is niet nodig. Zoek voor een online cirkel wel een plek waar niemand meeluistert. Dan praat je vrijer, en blijft wat de anderen vertellen ook binnen de cirkel.
Waarom mannencirkels?
Op een gewone dag begint de ander al te praten voordat je uitgesproken bent, met een tip, een eigen verhaal of een grap. In de cirkel wacht iedereen tot jij zegt dat je klaar bent. Wie zo de tijd krijgt, hoort zichzelf soms iets zeggen wat hij nog niet had bedacht.
Je hoort ook andere mannen. Een man vertelt over zijn slaap, zijn vader of zijn werk, en misschien herken je iets waarvan je dacht dat alleen jij ermee rondliep.
Zelf oefen je in de cirkel iets ongewoons: luisteren zonder iets op te lossen. Een tip begint met "heb je al eens geprobeerd ...?"; de vraag die in de cirkel wel past, begint bij de ander: "waar merk je dat in je lijf?" Ook spiegelen hoort bij de cirkel: een man teruggeven wat je bij hem zag en hoorde, zonder er een oordeel aan te hangen.
Sommige mannen maken er een vast moment van en doen bijna elke week mee.
Waar je op let als je een vaste groep zoekt, staat in het artikel over een mannengroep vinden.
Hoe Broederschap mannencirkels inzet
De makkelijkste plek om een cirkel mee te maken, is de gratis online mannencirkel van Broederschap: via videocall, in een kleine groep mannen, met een begeleider. De cirkels zijn er meerdere keren per week en je kiest per keer of je meedoet. Aanmelden gaat via een poll in de WhatsApp-groep van Broederschap, en een cirkel gaat door als er genoeg mannen zijn. Wanneer de cirkels zijn en hoe je in de groep komt, staat op de pagina over de online mannencirkels.
Aan het begin van een online cirkel noemt de begeleider kort welke livedagen en weekenden eraan komen, voor wie de mannen ook in het echt wil ontmoeten.
Op elk live programma van Broederschap komt de kring terug, en daar zit je ook echt in een kring, zonder tafel ertussen. Een livedag in de Leeffabriek begint met koffie en een openingscirkel. Op het mannenweekend zit je elke dag in de kring. En na 24 uur alleen in de natuur tijdens de Quest kom je terug in een kring, waar je vertelt wat je meemaakte. Wie online begint, heeft dus al eens in een kring gezeten als hij voor het eerst op een livedag binnenloopt.
De begeleider is er om de cirkel te bewaken: de afspraken, de tijd en de veiligheid van de groep. Oplossen hoeft hij niets, en de mannen in de kring ook niet. In de kern is een cirkel niet meer dan delen en luisteren.
Voor wie zijn mannencirkels (niet) geschikt?
Een mannencirkel is geen behandeling en vervangt geen huisarts of psycholoog. Zit je in een crisis of speelt er iets zwaars, ga dan eerst naar je huisarts of behandelaar; een cirkel kan daar later bij komen.
Denk je aan zelfdoding, bel of chat dan met 113 Zelfmoordpreventie. Dat is gratis, anoniem en dag en nacht bereikbaar via 113 of 113.nl. Is iemands leven in direct gevaar, bel dan 112.
Zoek je vooral advies of een oplossing, dan past een cirkel minder: die geven de mannen elkaar niet. Twijfel je of iets in de kring thuishoort, stel je vraag dan vooraf via de contactpagina.
Veelgestelde vragen over mannencirkels
Moet ik iets zeggen in een mannencirkel?
Nee. Je mag de hele cirkel luisteren, en stilte telt net zo goed als een verhaal. De begeleider nodigt mannen wel uit om iets te zeggen, maar "ik luister vandaag" is ook een antwoord.
Is een mannencirkel therapie?
Ik ken er niemand. Is dat niet ongemakkelijk?
Wat als ik emotioneel word?
Wat is het verschil tussen een mannencirkel en een mannengroep?
Waar ervaar je dit bij Broederschap?
Elke werkvorm komt terug in ons aanbod. Kies de stap die bij je past.
Ontdek ook deze werkvormen
Alle werkvormen van Broederschap versterken elkaar. Lees verder:
Bronnen & literatuurlijst
113 Zelfmoordpreventie, Hulp nodig?: 113.nl/hulp-nodig
Thuisarts.nl, Spoed: wie bel je?: thuisarts.nl/spoed-wie-bel-je
Gerelateerde werkvormen:
STAP IN
Je plek rond het vuur staat klaar
Alle werkvormen van Broederschap hebben één ding gemeen: ze werken via het lijf. Stress, spanning en oude emoties slaan op in je lichaam. Daarom beginnen we daar, met adem, beweging, warmte, kou en stilte. Praten komt daarna vanzelf, en dan gaat het ineens ergens over.
De vormen versterken elkaar. Ademwerk maakt los wat vastzit, lichaamswerk leert je voelen wat er speelt, stilte laat het landen en in de mannencirkel krijgt het woorden. De sauna laat alles zakken, de kou brengt je terug in het moment. Alles grijpt in elkaar tot één doorlopende ervaring.
Zo kies je waar je begint
Twijfel je? Begin gratis met een online mannencirkel. Wil je meerdere werkvormen op één dag ervaren, kom dan naar een livedag. Klaar voor de volle ervaring? Dan is het mannenweekend je volgende stap, met de Quest als meest radicale traject. Alle actuele data vind je in de agenda.