Spiegelen
In het kort
Spiegelen is een andere man teruggeven wat je hem hoorde zeggen, wat je zag en wat het bij jou deed, zonder oordeel, advies of je eigen verhaal ernaast.
Wat is spiegelen?
Met spiegelen worden verschillende dingen bedoeld. Soms is het ongemerkt iemands houding of woorden overnemen, soms het idee dat wat je in een ander ziet iets over jezelf zegt. In de kring van Broederschap is het iets wat je bewust en hardop doet, nadat de ander is uitgesproken: je geeft hem terug wat je hoorde, wat je in zijn lijf zag gebeuren en wat het bij jou opriep. Het hoort bij de mannencirkel, waar mannen elkaar geen advies geven.
Een voorbeeld. Een man vertelt dat het thuis prima gaat. Zijn stem is vlak en zijn kaken staan strak.
Als hij klaar is, zegt de man tegenover hem: "Ik hoor je zeggen dat het goed gaat, en ik zie je kaken aanspannen. Ik word er zelf stil van."
Meer niet.
Op papier kan iedereen dat. Het lastige is wat je moet laten liggen: de tip waar je al aan dacht, het "zo erg is het toch niet", of de zin die je alvast bedacht voor als jij aan de beurt bent.
Wie gespiegeld wordt, hoort zijn eigen woorden terug uit de mond van een ander. Dat klinkt anders dan in je eigen hoofd.
Waarom spiegelen?
In een kring zitten mannen die niets van je willen. Ze hoeven je niet te managen, ze hoeven de sfeer niet te redden en ze gaan straks niet met je mee naar huis. Wat zij je teruggeven, komt daardoor zonder agenda binnen.
Soms benoemt iemand rustig iets waar je zelf omheen keek: dat je lacht als je over je vader praat, of dat je stem zachter wordt zodra het over je werk gaat.
Een deel daarvan is niet nieuw. De psychologen Carl Rogers en Richard Farson beschreven in 1957 active listening, en wezen er al op dat iemands stem, houding en adem net zo goed iets zeggen als zijn woorden. Advies en oordeel zagen zij als een rem op wat iemand durft te zeggen, ook als het oordeel positief is.
En je oefent zelf het zwijgen: iemand laten uitpraten zonder meteen met een oplossing te komen.
Zeg je zelf vaak "prima" terwijl je lijf iets anders laat zien, dan gaat het artikel over emoties onderdrukken verder op dat patroon in.
Hoe Broederschap spiegelen inzet
Spiegelen hoort bij de kring, die in elk live programma van Broederschap terugkomt, van de livedag tot het mannenweekend.
De begeleider let op één ding: dat er geen oordeel of advies insluipt. Sluipt het er toch in, dan zegt hij het, en dat hoort bij de oefening.
In de stoel van de waarheid zit één man op de stoel, en de andere mannen zeggen hem om de beurt wat ze in hem zien.
Veelgestelde vragen over spiegelen
Ik kom altijd met een oplossing. Is dat verkeerd?
Niet verkeerd, wel iets anders dan spiegelen. Een oplossing vertelt de ander wat hij moet doen, vanuit jouw beeld van zijn situatie. Bij spiegelen geef je alleen terug wat je waarneemt, zodat hij zelf bij zijn antwoord kan komen. Daar moet je even aan wennen, en dat mag je hardop zeggen.
Wat is het verschil tussen spiegelen en actief luisteren?
Is spiegelen niet confronterend?
Wat als ik iets verkeerds terugkaats?
Kan ik spiegelen thuis gebruiken zonder dat het raar wordt?
Waar ervaar je dit bij Broederschap?
Elke werkvorm komt terug in ons aanbod. Kies de stap die bij je past.
Ontdek ook deze werkvormen
Alle werkvormen van Broederschap versterken elkaar. Lees verder:
Bronnen & literatuurlijst
Rogers, C. R. & Farson, R. E. (1957). Active listening. University of Chicago, Industrial Relations Center. Fragment ook in Newman, Danziger & Cohen (red.), Communicating in Business Today (1987): Active listening (pdf, Gordon Training International)
Gerelateerde werkvormen:
STAP IN
Je plek rond het vuur staat klaar
Alle werkvormen van Broederschap hebben één ding gemeen: ze werken via het lijf. Stress, spanning en oude emoties slaan op in je lichaam. Daarom beginnen we daar, met adem, beweging, warmte, kou en stilte. Praten komt daarna vanzelf, en dan gaat het ineens ergens over.
De vormen versterken elkaar. Ademwerk maakt los wat vastzit, lichaamswerk leert je voelen wat er speelt, stilte laat het landen en in de mannencirkel krijgt het woorden. De sauna laat alles zakken, de kou brengt je terug in het moment. Alles grijpt in elkaar tot één doorlopende ervaring.
Zo kies je waar je begint
Twijfel je? Begin gratis met een online mannencirkel. Wil je meerdere werkvormen op één dag ervaren, kom dan naar een livedag. Klaar voor de volle ervaring? Dan is het mannenweekend je volgende stap, met de Quest als meest radicale traject. Alle actuele data vind je in de agenda.








