Woede-expressie
In het kort
Woede uiten met je stem en je lijf, onder begeleiding en vaak met muziek. Slaan doe je op een kussen of een matras, nooit naar een andere deelnemer.
Wat gebeurt er bij woede-expressie?
Bij woede-expressie geef je je boosheid een vorm met je lijf en je stem. Je stampt, je slaat op een kussen of een matras, je duwt tegen de weerstand van een begeleider of je brult voluit. Er staat de hele tijd een begeleider bij, en de andere mannen in de ruimte doen tegelijk mee. Trek kleren aan waarin je kunt stampen en zweten.
Woede uiten zonder geweld: waar de grens ligt
Slaan en stampen doe je alleen op kussens en matrassen. Duwen doe je alleen tegen een begeleider die zich daarop heeft voorbereid. Naar een andere deelnemer gaat nooit een klap of een duw, en niemand hoeft iets te incasseren. Hoe hard je gaat, kies je zelf.
Daarin zit het verschil met geweld. Boosheid is een gevoel, en iedereen kent het. Geweld begint waar dat gevoel zich op een ander richt: dreigen, slaan, iets kapotgooien zodat iemand schrikt. Bij woede-expressie raakt je boosheid alleen iets wat er niet onder lijdt.
Na het brullen
Als het klaar is, ga je zitten. Het wordt stil in de ruimte en er is tijd om te merken wat er gebeurde. Wie wil, vertelt daarna wat hij tegenkwam.
Waarom woede-expressie?
Je zegt in een overleg dat het prima is. Een uur later schop je in de gang een tas opzij die al weken in de weg staat. Die schop hoort bij het overleg, niet bij de tas. Wie boosheid vooral kent van iemand die ontspoorde, of van de boodschap dat boze jongens lastig zijn, leert haar weg te stoppen.
Bij woede-expressie weet je vooraf waar je boosheid heen gaat: in een kussen, een matras of tegen een begeleider die daarop voorbereid staat. Zo kun je haar eens van dichtbij bekijken: hoe ze in je lijf opkomt, hoe hard je stem kan en of je kunt stoppen als het klaar is.
Een uitlaatklep is het niet. Het idee dat boosheid eruit moet, zoals stoom uit een ketel, houdt in onderzoek geen stand. Kjærvik en Bushman bundelden 154 studies: slaan, rennen en andere inspanning maakten mensen gemiddeld niet minder boos, rustig ademen en even weggaan wel. Het brullen is bij woede-expressie dan ook maar de helft. De andere helft is het stilzitten erna, en de vraag waar je boosheid eigenlijk over ging.
In die vraag zit een verschil dat op papier lastig uit te leggen is. Boosheid die zegt waar jouw grens ligt, voelt anders dan oude boosheid die terechtkomt bij iemand die er niets mee te maken heeft. In de werkvorm kunnen ze allebei langskomen, en dan merk je welke van de twee thuis meestal het woord voert.
Dat de anderen tegelijk meedoen, maakt het makkelijker om voor het eerst geluid te maken waar mannen bij zijn.
Ontplof je vooral thuis om kleine dingen, lees dan over een kort lontje.
Hoe Broederschap woede-expressie inzet
Een los blok alleen voor boosheid staat bij Broederschap niet vast op het programma. Boosheid komt meestal vrij binnen een andere werkvorm, zoals dynamische meditatie, lichaamswerk of stemwerk, en vaak staat er muziek onder. Op het mannenweekend, en soms op een livedag, kan dat dan voluit: stampen en slaan op een kussen of een matras, duwen tegen een begeleider.
De begeleiders zien het aankomen en blijven erbij tot het klaar is, ook als er daarna iets anders bovenkomt dan boosheid.
Voor wie is woede-expressie (niet) geschikt?
Woede-expressie vraagt veel van je lijf: stampen, duwen, slaan en brullen. Vertel het je begeleider vooraf als een van deze punten voor jou geldt; dan passen we de vorm voor je aan of doe je niet mee.
Hartklachten of hoge bloeddruk: overleg eerst met je arts. In de twee uur na een woede-uitbarsting is het risico op een hartinfarct tijdelijk hoger, vooral bij wie al een verhoogd risico heeft.
Klachten aan rug, schouders, polsen of knieën, of een blessure die nog niet hersteld is.
Geweld dat je zelf hebt meegemaakt, of schrikken van geschreeuw: in de ruimte maken ook andere mannen veel geluid.
Loop je bij een psycholoog of psychiater, leg het dan eerst aan hem of haar voor.
Gebruik je thuis geweld, dreig je ermee of ben je bang dat het gebeurt? Dan is woede-expressie niet de plek om daarmee te beginnen. Bel Veilig Thuis op 0800-2000, gratis en op elk uur van de dag, ook als jij het geweld gebruikt. Bij direct gevaar bel je 112. Loopt je boosheid vaker uit de hand, bespreek dat dan ook met je huisarts. Wat je op het mannenweekend doet, kan naast die hulp bestaan, maar neemt haar plek niet in.
Veelgestelde vragen over woede-expressie
Word ik van woede-expressie niet agressiever?
Dat kunnen we niet uitsluiten. In een bekend experiment waren mensen die op een bokszak sloegen terwijl ze aan hun ergernis dachten, daarna bozer en agressiever dan mensen die niets deden. Bij woede-expressie volgt op het slaan het stilzitten en de vraag waar je boosheid over ging, maar een garantie is dat niet. Gebruik je thuis geweld of ben je bang dat het gebeurt, dan is dit niet de plek om te beginnen.
Moet ik meedoen als ik het eng vind om zo tekeer te gaan?
Ik word eigenlijk nooit boos. Is dit dan iets voor mij?
Wat als er verdriet komt in plaats van woede?
Helpt woede-expressie tegen een kort lontje thuis?
Waar ervaar je dit bij Broederschap?
Elke werkvorm komt terug in ons aanbod. Kies de stap die bij je past.
Ontdek ook deze werkvormen
Alle werkvormen van Broederschap versterken elkaar. Lees verder:
Bronnen & literatuurlijst
Dit artikel is gebaseerd op de volgende bronnen:
Gerelateerde werkvormen:
STAP IN
Je plek rond het vuur staat klaar
Alle werkvormen van Broederschap hebben één ding gemeen: ze werken via het lijf. Stress, spanning en oude emoties slaan op in je lichaam. Daarom beginnen we daar, met adem, beweging, warmte, kou en stilte. Praten komt daarna vanzelf, en dan gaat het ineens ergens over.
De vormen versterken elkaar. Ademwerk maakt los wat vastzit, lichaamswerk leert je voelen wat er speelt, stilte laat het landen en in de mannencirkel krijgt het woorden. De sauna laat alles zakken, de kou brengt je terug in het moment. Alles grijpt in elkaar tot één doorlopende ervaring.
Zo kies je waar je begint
Twijfel je? Begin gratis met een online mannencirkel. Wil je meerdere werkvormen op één dag ervaren, kom dan naar een livedag. Klaar voor de volle ervaring? Dan is het mannenweekend je volgende stap, met de Quest als meest radicale traject. Alle actuele data vind je in de agenda.








