Overgangsritueel
In het kort
Hardop uitspreken wat je achterlaat en waar je vanaf nu voor staat, met andere mannen als getuigen.
Wat is een overgangsritueel?
Een overgangsritueel is een vast moment waarop je, met anderen erbij, markeert dat je van de ene fase van je leven naar de volgende gaat. De term komt van de Franse antropoloog Arnold van Gennep. Hij beschreef in 1909 dat zulke rituelen in heel verschillende culturen uit drie delen bestaan: afscheid van wat was, een tussentijd en de terugkeer in een nieuwe rol.
Bij Broederschap is het kleiner en persoonlijker. Je zegt in de kring hardop wat je achterlaat en waar je vanaf nu voor staat, en de andere mannen luisteren. Bijvoorbeeld: je laat achter dat je werk bepaalt wie je bent, en vanaf nu ben je om zes uur thuis.
Alleen het afscheid kan ook een eigen ritueel zijn: het loslaatritueel. Een overgangsritueel voegt daar het tweede deel aan toe, wat er na het afscheid komt.
Speciale spullen heb je niet nodig.
Waarom overgangsritueel?
Voor een bruiloft of een uitvaart kent onze samenleving vaste momenten, met mensen erbij. Voor veel andere overgangen in een mannenleven niet. Je huwelijk loopt af, of het werk waar je twintig jaar voor leefde zegt je niets meer: de week erna gaat gewoon verder, en niemand heeft gezien dat er iets veranderde.
Een overgangsritueel geeft zo'n verandering een datum, een plek en getuigen. Er is een voor en een na. Niemand rekent je erop af als het later moeizaam gaat, maar wat je zei, kun je niet meer ongezegd maken: anderen waren erbij.
En die mannen weten waar je voor staat. Kom je er later een tegen op een livedag, waar oud-deelnemers en nieuwe mannen samen een dag in de Leeffabriek doorbrengen, dan kan hij ernaar vragen.
Wat je vanaf nu wilt, hoef je niet ter plekke te verzinnen. Dat uitzoeken is het werk van missiewerk; het overgangsritueel is het moment waarop je het uitspreekt.
Hoe Broederschap overgangsritueel inzet
Het overgangsritueel hoort bij het mannenweekend. Daar is tijd om eerst in de kring, in stilte en in gesprekken uit te zoeken wat er voor jou verandert, voordat je het uitspreekt.
Het zijn een paar zinnen in je eigen woorden. Niemand schrijft ze voor je en niemand geeft er een oordeel over.
Zit je midden in een crisis of een vers verlies, overleg dan vooraf met een begeleider. Een weekend als dit komt naast de hulp van je huisarts of psycholoog en vervangt die niet.
Veelgestelde vragen over overgangsritueel
Wat is een voorbeeld van een overgangsritueel?
Bekende voorbeelden zijn de doop, de communie, de bar mitswa en de ontgroening bij een studentenvereniging. Ze markeren allemaal dat iemand een nieuwe fase ingaat, en er zijn mensen bij die het zien. Bij Broederschap kies je zelf welke overgang je markeert.
Moet ik meedoen als ik daar niet klaar voor ben?
Wat is het verschil tussen een overgangsritueel en een loslaatritueel?
Wat als ik nog niet weet waar ik voor sta?
Ik voel me ongemakkelijk bij zoiets plechtigs. Kan ik dan wel meedoen?
Waar ervaar je dit bij Broederschap?
Elke werkvorm komt terug in ons aanbod. Kies de stap die bij je past.
Ontdek ook deze werkvormen
Alle werkvormen van Broederschap versterken elkaar. Lees verder:
Bronnen & literatuurlijst
Bron bij de drie delen van een overgangsritueel:
Gerelateerde werkvormen:
STAP IN
Je plek rond het vuur staat klaar
Alle werkvormen van Broederschap hebben één ding gemeen: ze werken via het lijf. Stress, spanning en oude emoties slaan op in je lichaam. Daarom beginnen we daar, met adem, beweging, warmte, kou en stilte. Praten komt daarna vanzelf, en dan gaat het ineens ergens over.
De vormen versterken elkaar. Ademwerk maakt los wat vastzit, lichaamswerk leert je voelen wat er speelt, stilte laat het landen en in de mannencirkel krijgt het woorden. De sauna laat alles zakken, de kou brengt je terug in het moment. Alles grijpt in elkaar tot één doorlopende ervaring.
Zo kies je waar je begint
Twijfel je? Begin gratis met een online mannencirkel. Wil je meerdere werkvormen op één dag ervaren, kom dan naar een livedag. Klaar voor de volle ervaring? Dan is het mannenweekend je volgende stap, met de Quest als meest radicale traject. Alle actuele data vind je in de agenda.